Jun 222013
 

در این چند روز بعد از انتخابات تلاش کردم یک سری از اطلاعات و آمارهای رقابت‌های ریاست جمهوری مربوط به امسال و سال‌های قبل را جمع کنم. همین چند نمودار و جدول ساده، کلی اطلاعات درباره وضعیت مردم ایران به من داد و همچنین این احساس را که جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنم را خوب نمی‌شناسم. به هرحال فکر کردم شاید بقیه هم به این اطلاعات علاقمند باشند.

نتایج آرای امسال، سال ۸۸ و  نمودار میزان مشارکت

نمودار مشارکت در دوره‌های مختلف را می‌توان در نمودار زیر مشاهده کرد. بیشترین مشارکت به ترتیب مربوط به دوره‌های دهم (سال ۸۸)، هفتم (سال ۷۶) و سوم (سال ۶۰) است. (منبع: ویکی‌پدیا)

PresidentialElection-Participation-600px

امسال اعلام تدریجی آراء در ۱۴ نوبت توسط وزارت کشور انجام شد که نمودار آن را در ادامه مشاهده می‌کنید:

1392-ElaameAaraa-600px

ترکیب آراء با تفکیک استانی برای انتخابات امسال در نمودار زیر نشان داده شده است:

1392-ElectionResults-Province-600px

 و برای انتخابات سال ۸۸:

1388-ElectionResults-Province-600px

خطی بودن نسبت آراء و مسئله تقلب

بعد از انتخابات سال ۸۸، یکی از دلایلی که برای مشکل‌دار بودن انتخابات عنوان شد خطی بودن آراء احمدی‌نژاد بر حسب آراء موسوی بود که می‌توانید این پدیده را در نمودار زیر مشاهده کنید:

1388-Moosavi_vs_Ahmadi-600px

همانطور که در مورد نتایج امسال مشاهده می‌شود این پدیده‌ی خطی بودن باز هم اتفاق افتاده است. در واقع اگر تجمیع آراء به صورت یکنواخت از سراسر کشور اتفاق بیافتد، می‌توان نشان داد این پدیده‌ی خطی بودن چندان هم عجیب نیست و به طور طبیعی ممکن است اتفاق بیافتد (برای توضیح بیشتر در این زمینه می‌توانید به گزارش آقای امید نقشینه مراجعه کنید). البته ما اطلاع دقیقی از نحوه‌ی تجمیع آراء برای اعلام مرحله-به-مرحله نتایج نداریم ولی آنچه واضح است این است که از خطی بودن (و همینطور خطی نبودن) نمودارِ نسبت آرا نمی‌توان نتیجه‌ی مشخصی درباره صحت و سقم انتخابات گرفت.

1392-Ghalibaf_vs_Rouhani-600px

ابزار «گوگل ترندز» و فقدان نظرسنجی‌های معتبر

از حدود یک ماه قبل از انتخابات (یعنی از زمان شروع ثبت‌نام نامزدها) من به طور مستمر چند نامزد مطرح در انتخابات را در «گوگل ترندز» جستجو می‌کردم. با اینکه این ابزار فقط میزان جستجوی نام‌های نامزده‌ها را نسبت به هم مقایسه می‌کند ولی نزدیکیِ نتایج انتخابات و نحوه‌ی تغییر «ترندز» نامزدها خیلی جالب است. به نظر می‌آید با گسترش نفوذ اینترنت در ایران و با توجه به فقدان نظرسنجی‌های معتبر، می‌توان تا حدی (و البته با احتیاط) از نتایج جستجوهای گوگل برای درک و پیشبینی رفتار جامعه ایران استفاده کرد.

ماکسیمم نمودار «هاشمی» مربوط به ماجرای رد صلاحیت او و حواشی‌اش می‌باشد. نمودار «عارف» هم در روز بعد از انصرافش به ماکسیمم خود رسیده است. از نمودار فوق می‌توان مشاهده کرد (همانطور که می‌دانیم) اوضاع انتخابات در هفته‌ی آخر دگرگون شد و توزیع نهایی آراء در یکی-دو روز آخر مشخص شد.

2013-06-17-GoogleTrends-Candidates

همبستگی بین آراء نامزدها (سال ۱۳۸۸ و ۱۳۹۲)

با توجه به در دسترس بودن اطلاعات انتخابات امسال به تفکیک استان، شهرستان و بخش، می‌توان ضریب همبستگی (correlation coefficient) بین نامزده‌ها را از روی درصد آرای هر داوطلب محاسبه کرد (این ایده را اولین بار در وبلاگ یکی از دوستان دیدم). با فرض «نرمال» بودن توزیع آماری آراء (normal distribution)، ضریب همبستگی معیاری برای سنجش مستقل یا وابسته بودن آرای دو نامزد است (البته باید ذکر کنم که مطمئن نیستم فرض نرمال بودن توزیع آماری درصد رای نامزدها چقدر فرض خوبی است). همبستگی بالا و مثبت بین دو نامزد به این معنی است که آراء هر دو در حوزه‌های رای‌گیریِ مختلف رفتار مشابهی داشته است. همبستگی منفی به این معنی است که هرکجا رای یکی بالا بوده رای دیگری پایین بوده است. نتایج فوق را برای انتخابات سال ۱۳۹۲ در جدول زیر مشاهده می‌کنید:

 

روحانی

ولایتی

جلیلی

قالیباف

رضایی

غرضی

روحانی

۱.۰

-۰.۱۷

-۰.۳۷

-۰.۲۷

-۰.۶۱

-۰.۰۴

ولایتی

۱.۰

۰.۲۸

۰.۱۵

-۰.۲۵

۰.۴۵

جلیلی

۱.۰

۰.۲۹

-۰.۲۸

۰.۳۵

قالیباف

۱.۰

-۰.۴۵

۰.۱۷

رضایی

۱.۰

-۰.۳۲

غرضی

۱.۰

همبستگی بین آراء نامزدهای ریاست جمهوری، سال ۱۳۹۲

– آرای سه کاندیدای اصول‌گرا (قالیباف، جلیلی و ولایتی) همبستگی بالایی را با هم نشان می‌دهند؛ یعنی اینکه هرکدام از این سه نامزد بخشی از آرای اصول‌گرایان را به خود نسبت داده‌اند. و این تاییدی است برای اشتباه اصول‌گرایان که حاضر به ائتلاف بر سر کاندیدای مشترکی نشدند و این کار باعث شکسته شدن آرای آنها شد.

– به نظر می‌آید تمایل رای‌دهنده‌های اصول‌گرا به غرضی بیشتر از رای‌دهنده‌های جناح مقابل است.

– آرای رضایی همبستگی منفی‌ای با  آرای همه‌ی کاندیداهای دیگر نشان می‌دهد. در ابتدا حدس من این بود که علت این اتفاق نوع گفتمانی بود که رضایی با آن وارد رقابت شد که نه چندان در قالب گفتمان اصول‌گرایی قرار می‌گیرد و نه چندان در قالب گفتمان اعتدال‌گرایی/اصلاح‌طلبی. به نظرم گفتمان رضایی بیشتر از بقیه‌ی کاندیداها اقتصادمحور بود و در برنامه‌های تبلیغاتی‌اش و فیلم‌های مستندش توجه به قشر ضعیف جامعه به طور محسوسی نسبت به بقیه کاندیداها بیشتر و «باورپذیرتر» بود. البته بعدا با نگاه کردن به گراف‌های پراکندگی جغرافیایی آراء به نظرم دلیل این منفی بودن ضریب همبستگی، آرای قومیتی و آرایی‌ست که به علت فرمانده‌ی جنگ بودن به او داده شده است (در ادامه به بخش پراکندگی آرای نامزدها رجوع کنید).

چنین جدولی را می‌توان برای انتخابات سال ۱۳۸۸ هم محاسبه کرد. هرچند که من نتایج انتخابات آن سال را فقط در سطح استان پیدا کردم (منبع: ویکی‌پدیا)، بنابراین نتایج جدول فوق به دقت جدول بالا نمی‌باشد:

 

احمدی‌نژاد

رضایی

کروبی

موسوی

احمدی‌نژاد

۱.۰

۰.۱۱

-۰.۱۸

-۰.۹۹

رضایی

۱.۰

۰.۰۱

-۰.۲۵

کروبی

۱.۰

۰.۰۹

موسوی

۱.۰

همبستگی بین آراء نامزدهای ریاست جمهوری، سال ۱۳۸۸

– نکته‌ی مهم جدول فوق به نظرم ضریب همبستگی بسیار نزدیک به (-۱) بین موسوی و احمدی‌نژاد است که حکایت از دو‌قطبی شدن شدید فضای انتخابات سال ۸۸ دارد. این دوقطبی شدن فضای انتخابات چنان شدید است که باعث شده رکورد میزان مشارکت از ابتدا تاکنون (۸۵ درصد) مربوط به انتخابات سال ۸۸ باشد.

– در اینجا نیز همبستگی بین رضایی و موسوی منفی‌ست که با همبستگی منفی بین رضای و روحانی امسال می‌خواند.

پراکندگی جغرافیایی آرای نامزدها در انتخابات امسال (۱۳۹۲)

این گراف‌ها را یکی از دوستان در صفحه‌ی فیسبوکش به اشتراک گذاشته بود (برای دیدن نمودارها با اندازه‌ی بزرگتر می‌توانید به آنجا مراجعه کنید).

پراکندگی میزان مشارکت را در گراف زیر مشاهده می‌کنید. درصد پایین مشارکت در پایتخت جالب توجه است.

1392-IranMap-Participation-600px

پراکندگی آرای روحانی:

1392-IranMap-Rouhani-600px

پراکندگی آرای قالیباف:

1392-IranMap-Ghalibaf-600px

پراکندگی آرای جلیلی:

1392-IranMap-Jalili-600px

پراکندگی آرای رضایی را در گراف زیر مشاهده می‌کنید. شاید تجمع آرای رضایی در غرب و جنوب غرب کشور (رضایی در استان‌های کهکیلویه و بویر احمد، خوزستان و چهارمحال و بختیاری رای اول را آورده و در استان‌های ایلام، بوشهر و لرستان رای دوم را آورده) تا حدی توضیح دهد که چرا ضریب همبستگی رضایی با همه‌ی کاندیداهای دیگر منفی است. به این معنی که آرای وی بیشتر از اینکه ناشی از گفتمان خاصی باشی، ناشی از قومیت او و سابقه‌ی او در جنگ باشد.

1392-IranMap-Rezayi-600px

پی‌نوشت: اگر اطلاعات دیگری که به کامل شدن این مجموعه کمک می‌کند دارید، ممنون می‌شوم که مرا به آن اطلاعات راهنمایی کنید.

پی‌نوشت: تا چند روز آینده سعی می‌کنم این پست را تکمیل‌تر کنم…

 Posted by at 12:33 am

  4 Responses to “انتخابات ریاست‌جمهوری: به زبان آمار”

  1. Dar mored e khatti boodan, agar darsad aray e Rohani be kol va ahmadinejad be kol be tartib e e’laam ro plot konin mamnoon misham.

  2. در مورد خطی بودن این که دوره ی قبل استان به استان اعلام میشد این دفعه صندق به صندق در مورد استان به استان بودن باید با توجه به نمودارهایی که میبینید تفاوت رخ دهد که رخ نمی داد. در مورد تقلب هم موارد دیگه ای چون عدم وجود آرای باطله تا ساعت 11 صبح و اعلام نشدن ریز صندقها تا یک ماه بعد وو اعلام ناقص آنها و ضریب صد بودن خیلی از آنها و حتی عدم تطابق مجموع آرا با جمع آرای نامزدها در بعضی از استانها و شهر ها و بالای صد در صد شدن رای دهنده ها نشان از تقلب گسترده ی انتخابات قبل دارد

  3. سلام
    ميشه آمار مربوط به آراى باطله و آراى لححظه به لحظه آقاى رضايى را در سال ٨٨ با آمار سال ٩٢ مقايسه كنيد؟

    ميشه زمان اعلام آرا را در دو دوره را اعلام و سرعت شمارش آرا در سال ١٣٨٨ و ١٣٩٢ را با هم مقايسه كنيد.
    ممنون

  4. سلام.خوبید شما؟یه جوان 30ساله هستم چندین سال قصد دارم ازدواج کنم ولی بخاطر مشکلات مالی نمی توانم ازدواج کنم اگر امکانش هست به من کمک مالی کنید تا ازدواج کنم ممنون.شماره تماس 09033052928.
    شماره عابربانک ملی(6037997213792667 )قربانی هستم.متشکرم.الله وکیلی اگر ناچار نبودم این پیام نمیدادم

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)

fifteen − fourteen =